Dry mouth: noong 652, isinulat ng isang manggagamot ng Tang na pinoprotektahan ng laway ang ngipin; mercury ang pinili ng mga emperador
Hindi bagong reklamo ang dry mouth, ang tuyong bibig, at halos walang bayad ang pinakamatandang nakasulat na lunas dito. Noong mga taong 652, sa Tsina ng dinastiyang Tang, tinapos ng isang manggagamot na mga pitumpung taong gulang ang aklat na tinawag niyang Mahahalagang Pormula na Sinlaki ng Isang Libong Ginto. Mas ginusto ni Sun Simiao na mamuhay malayo sa korte at ginugol ang buhay sa pag iipon ng mga lunas, libu libo ang napasok sa tatlumpung balumbon. Halos lahat ng aklat ay tungkol sa lagnat, sugat at panganganak. Pero sa kabanata tungkol sa pag aalaga ng buhay ay may isang linyang napakasimple kaya madaling malampasan: pagkatapos kumain, magmumog nang ilang ulit; kung gayon ay hindi masisira ang ngipin at magiging mabango ang bibig. Medyo kasunod, sa mga ehersisyo sa paghinga, may mas kakaibang bilin: pagtuktukin ang mga ngipin nang paulit ulit, at inumin ang katas ng jade. Ang katas ng jade ay laway.
Isipin ang bahay na sumunod sa tuntuning iyon. Itinabi ang mangkok ng kanin, itinaas pagkakain ang maliit na tasang celadon na may tubig, dumaan ang malamig na tubig sa mga ngipin, ang tahimik na tuktok ng ngipin, at saka isang sinadyang lunok, hindi idinura, itinago. Kung minsan ka nang nagising na parang papel ang bibig, alam mo na kung alin sa dalawang kalagayan ang pakiramdam ng kalusugan.
Ang kamay ring iyon ang sumulat ng iba pang reseta para sa mahabang buhay. Noong mga 640, itinala ni Sun Simiao ang labing apat na elixir ng alkimya na itinuring niyang matagumpay; karamihan sa mga ito, ayon sa makabagong pagbasa, ay lason na gawa sa mercury at tingga. Pagkaraan ng dalawang siglo, tinahak ng mga emperador ng Tang ang daang iyon nang buong paniniwala. Xianzong, Muzong, Jingzong, Wuzong, Xuanzong, limang pinuno ng ikasiyam na siglo ang nakatalang namatay matapos uminom ng mga elixir na dapat sanang magpawalang kamatayan sa kanila. Pumatay ng mga emperador ang mamahaling resipe. Ang libre ay nasa kabanata tungkol sa hapunan.
Dry mouth: ano ang hinahanap ng Europa sa halip
Sa Europa, ang kagalang galang na paliwanag sa nabubulok na ngipin ay isang uod. Nakatira ito sa ngipin, ngumangatngat, at mapapalayas sa pamamagitan ng usok. Nabuhay ang ideyang iyon nang isang libong taon nang higit kay Sun Simiao: noong 1728 lamang, sa Le Chirurgien Dentiste, pinalayas ng siruhanong taga Paris na si Pierre Fauchard ang uod mula sa seryosong dentistry. Walang sinuman sa kuwentong iyon ang nag isip tungkol sa likidong nasa bibig na. Hinahabol ng Europa ang kaaway sa loob ng ngipin. Naisulat na ng Tsina ang depensa sa labas nito.
Paano nahulaan ng isang manggagamot ng Tang ang ginagawa ng laway
Walang mikroskopyo si Sun Simiao at walang salita para sa asido. May mas matanda siyang hawak: libu libong bibig. Ang manggagamot na gumagamot sa matatanda, sa nilalagnat at sa naghihingalo ay paulit ulit na nakakakita ng iisang pagkakasunod, natutuyo ang bibig, nag iiba ang hininga, nawawala ang ngipin. May sariling teorya kung bakit ang tradisyong Taoista na kinabibilangan niya. Ang laway ay isang diwa ng katawan, isa sa mahahalagang likido nito; hindi ito sinasayang, pinapaikot ito sa bibig at nilulunok, at tinatawag ito ng pagtuktok ng ngipin. Mali ang teorya sa wika nito at tama sa resulta: panatilihing basa ang bibig, hugasan ang pagkain sa ngipin, at bumabagal ang pagkabulok.
Kaya bakit naglaho ang aral? Hindi dahil walang sumulat nito. Isinulat ito, sa isang pamantayang aklat ng medisina, sa malinaw na salita. Naglaho ito dahil naisulat sa maling wika para sa maling paradigma. Sa mambabasang Europeo, ito ay Tsinong hindi naisalin; sa mambabasang Tsino, ito ay usapin ng mahalagang diwa ng buhay, nakalagay katabi ng mga ehersisyo sa paghinga at, sa iba pang aklat ng parehong may akda, katabi ng mercury. Ang tuntunin tungkol sa pagmumog at paglunok ay hindi mukhang medisina. Mukha itong magandang asal. At ang asal ang unang nakakalimutang pag aralan ng isang sibilisasyon.
Ang mahabang daan pabalik sa laway
Dahan dahang bumalik ang agham sa katas ng jade, mula sa kabilang dulo. Nang mawala ang uod, dalawang siglong tinutukan ng dentistry ang ngipin mismo, ang enamel nito, ang bakterya nito, ang asukal nito. Pumasok ang laway sa kuwento bilang background lamang. Nang simulan lang itong sukatin ng mga physiologist, saka lumabas na isang sistema pala ang background. Inilatag ito ng isang review mula sa Copenhagen, London at Gothenburg noong 2018: ang laway ay ginagawa ng 3 pares ng pangunahing glandula at ng daan daang maliliit; pinoprotektahan nito ang ngipin at ang lining ng bibig, kailangan ito sa pagnguya, paglunok at pagsasalita, at pinananatili nitong balanse ang komunidad ng mga mikrobyo. Kapag pinutol ng sakit o ng gamot ang daloy, dumarating ang singil bilang dry mouth, pagkabulok ng ngipin at impeksiyong fungal.
At hindi bihira ang singil. Nang taon ding iyon, pinagsama ng mga mananaliksik sa Brazil ang 29 pag aaral ng populasyon tungkol sa dry mouth at nakakuha ng prevalence na 22.0%, mga isa sa bawat limang taong may sapat na gulang, at mas mataas sa mga nakatatanda. Maraming karaniwang gamot ang naglilista ng tuyong bibig bilang side effect, isa sa mga dahilan kung bakit tumataas ang bilang habang tumatanda: habang tumatanda ang katawan, dumarami ang resetang dala nito. Makikilala ng mga pasyente ni Sun Simiao ang bibig na iyon. Iba lang ang tawag nila sa likidong nawawala rito.
Luya at laway: ang molekulang nagsasara sa puwang
Inilathala ngayong taon ang pinakabagong piraso ng kuwento. Noong 2026, pinahawakan ng isang pangkat sa Japan sa mga boluntaryo ang katas ng luya sa kanilang bibig at sinukat kung ano ang lumabas. Kumpara sa distilled water, itinaas ng katas ng luya ang kabuuang paglabas ng laway, at mas mataas pa kaysa sa citric acid o glutamate, ang maasim at malinamnam na lasang pagpupustahan ng karamihan. Sinuri ng mga awtor ang katas: ang maaanghang na sangkap nito ay 6 shogaol at, higit sa lahat, 6 gingerol, at isinulat nilang maaaring ang mga ito mismo ang nagdulot ng dagdag na laway. Iisa ang tinuturong direksiyon ng isang mas lumang pagsubok sa Iran: 20 taong may type 2 diabetes at dry mouth ang naglabas ng makabuluhang mas maraming laway matapos ang ginger spray kaysa matapos ang placebo. Maliliit na pag aaral, tapat ang laki, pero ito ang direksiyong aasahan ng manggagamot ng Tang.
Ngayon, ang bahaging para sa iyo. Bukas ng umaga, magigising ka nang may dilang tuyo na parang papel, o hindi. Pagkatapos ng tanghalian, magmumumog ka, o hahayaan mong nakaupo ang pagkain sa ngipin mo hanggang gabi. Wala sa mga ito ang usapin ng uso. Usapin ito kung aling siglo ang nagpapatakbo ng bibig mo: ang lumunok ng mercury, o ang sumulat tungkol sa katas ng jade.
Ang aming toothpaste na GINGER FORCE ay may ginger root extract na 1%, kasama ang sodium pyrophosphate at sodium lauroyl sarcosinate sa halip na SLS. Maging eksakto tayo sa alam at hindi alam: ang mga pag aaral sa laway sa itaas ay gumamit ng katas ng luya at ng ginger spray, hindi ng toothpaste, at walang sinumang sumukat ng laway gamit ang aming tubo. Ang dala ng toothpaste ay ang molekula, sa isang gawing ginagawa mo na dalawang beses sa isang araw. Libre ang natitira sa tuntunin: magmumog pagkatapos kumain, gaya ng isinulat ni Sun Simiao, at kung nananatiling tuyo ang bibig mo nang ilang linggo, itanong sa doktor mo kung alin sa mga gamot mo ang maaaring sanhi. Ngayong linggo, subukan ang isang pagbabago, ang pagmumog pagkatapos ng tanghalian, at pansinin ang hapon.
Uminom ng mercury ang mga emperador para mabuhay magpakailanman; naisulat na ng kanilang manggagamot na nasa sarili nilang bibig ang elixir.